Il-President tal-Istati Uniti Joe Biden eskluda li jipprovdi ġettijiet tal-ġlied F-16 lill-Ukrajna, minkejja sejħiet imġedda mill-ogħla uffiċjali ta' Kyiv għal appoġġ bl-ajru urġenti.
Mistoqsi nhar it-Tnejn jekk l-Istati Uniti kinitx se tibgħat l-ajruplani, is-Sur Biden qal "le". Ir-Renju Unit qal ukoll li “mhux prattiku” li jibgħat l-ajruplani tiegħu lejn l-Ukrajna.
Intant, Emmanuel Macon ta’ Franza qal “b’definizzjoni, xejn mhu eskluż” qabel ma jiltaqa’ ma’ ministru Ukren.
L-Ukrajna tgħid li l-ġettijiet avvanzati se jgħinu biex tipproteġi s-smewwiet tagħha mill-attakki Russi.
Il-President Ukren Volodymyr Zelensky u l-ogħla uffiċjali militari tal-pajjiż qalu li m’għandux ikun hemm tabù dwar għajnuna militari bħal din – iżda l-Istati Uniti u l-imsieħba tagħha jibżgħu li dan iwassal għal aktar eskalazzjoni b’Russja armata nukleari.
Nhar it-Tlieta, il-kelliem tal-Forza tal-Ajru tal-Ukrajna, Yuriy Ihnat, kien ikkwotat mill-websajt tal-aħbarijiet Ukrainska Pravda li qal li Kyiv kellha bżonn sa 200 ġett tal-ġlied b’diversi rwoli – bħal F-16s – biex tiddefendi s-smewwiet tagħha.
Qal li r-Russja bħalissa qabżet l-Ukrajna b’ħames sa sitt darbiet f’termini ta’ numru ta’ ajruplani tal-gwerra.
L-F-16s magħmulin mill-Istati Uniti jkunu titjib sinifikanti fuq il-ġettijiet tal-ġlied tal-era Sovjetika - l-aktar MiGs - li qed tuża bħalissa l-Ukrajna, li saru qabel il-pajjiż iddikjara l-indipendenza mill-USSR fl-1991.
Madankollu, is-Sur Biden ripetutament ċaħad it-talbiet tal-Ukrajna għall-ġettijiet, minflok iffoka fuq li jipprovdi appoġġ militari f'oqsma oħra.
Alleati oħra tal-Punent kienu anqas definittivi għalkemm. Nhar it-Tnejn, il-President Macon ma eskludiex li jibgħat l-ajruplani tal-gwerra tiegħu fl-Ukrajna – iżda saħaq li m’għandux ikompli jqabbad is-sitwazzjoni u lanqas tillimita l-kapaċità ta’ Franza li tiddefendi ruħha.
Il-Ministru tad-Difiża Ukren Oleksii Reznikov issa jinsab f’Pariġi, fejn mistenni jiddiskuti l-kwistjoni mas-Sur Macron u mal-uffiċjali militari Franċiżi aktar tard nhar it-Tlieta.
Il-Polonja – alleat ewlieni ieħor tal-Ukrajna – lanqas ma eskludiet li tibgħat F-16s Kiev. Madankollu, il-Prim Ministru Pollakk Mateusz Morawiecki qal li kwalunkwe mossa bħal din tkun possibbli biss “f’koordinazzjoni sħiħa” ma’ membri oħra tan-NATO.
L-Istati Uniti ħabbret il-ġimgħa li għaddiet li kienet se tforni lil Kyiv b'31 tank Abrams, u biddel il-pożizzjoni preċedenti tagħha dwar il-kwistjoni. Ir-Renju Unit u l-Ġermanja wkoll wegħdu appoġġ simili.
Liema armi qed jiġu fornuti lill-Ukrajna?
Id-Deputat Ministru tal-Affarijiet Barranin Ukren Andriy Melnyk laqa’ dik l-aħbar iżda talab lill-alleati għall-ħolqien ta’ “koalizzjoni tal-ġettijiet tal-ġlied” li tipprovdi wkoll lill-Ukrajna bil-ġettijiet tal-Eurofighters, Tornados, Rafales Franċiżi u Gripen Svediżi.
Nhar it-Tlieta, il-kelliem tal-Prim Ministru tar-Renju Unit Rishi Sunak qal li ma kienx konxju tal-ebda talba formali mill-Ukrajna għal inġenji tal-ajru, u żied li "l-jets Typhoon u F-35 tar-Renju Unit huma estremament sofistikati u jieħdu xhur biex jitgħallmu kif itiru".
"Minħabba li nemmnu li mhux prattiku li jintbagħtu dawk il-ġettijiet lejn l-Ukrajna."
Madankollu, il-kelliem qal li s-Sur Sunak "kellu diskussjonijiet intensivi ma 'konsulenti militari" u "l-konklużjoni hija li minħabba l-vantaġġ tar-Russja fin-numri gwerra sostnuta ta' attrizzjoni ma tkunx ta' benefiċċju għall-Ukrajna".
Il-Ġermanja qalet ukoll li mhux se tibgħat ġettijiet tal-ġlied lejn l-Ukrajna.
L-F-16 Fighting Falcon huwa ġeneralment meqjus bħala wieħed mill-aktar ġettijiet tal-ġlied affidabbli fid-dinja u jintuża minn pajjiżi oħra, bħall-Belġju u l-Pakistan.
Jista’ jkun armat b’missili u bombi ggwidati bi preċiżjoni u kapaċi jtir b’veloċità ta’ 1,500 mph (2,400 km/h), skont l-US Air Force.
Il-kapaċitajiet ta' mira tal-F-16 jippermettu lill-Ukrajna tattakka lill-forzi Russi fil-kundizzjonijiet kollha tat-temp u bil-lejl bi preċiżjoni akbar.
Moska ripetutament akkużat lin-Nato li huwa aggressur bi prokura, u wissiet li aktar eskalazzjoni tista’ twassal għal gwerra nukleari.





